ODTÜ   BİDB

 

 

 

Temel HTML   İleri HTML   Basamaklı Stil Sayfaları (CSS)   Web Renkleri

 

HTML'YE GİRİŞ

HTML, HyperText Markup Language, tarayıcı (browser)'lardan görebileceğimiz (Internet Explorer, Netscape gibi) internet dokümanlarını yaratmaya yarayan bir işaretleme dilidir. İnternet üzerindeki tüm sayfaların kaynağı HTML'dir. Tarayıcı olmadan HTML kodları birşey ifade etmez.

HTML dokümanları herhangi bir yazı editörü ile düzenlenip *.htm, *.HTML, *.sHTML gibi uzantılarla kaydedilir. Bunun için notepad, pico, wordpad gibi editörler yeterlidir. Bunların yanında Frontpage, Dreamweaver, Homesite gibi bu iş için hazırlanmış ve kodlamayı kolaylaştıran programlar da vardır.

Her HTML dokümanı <HTML> ile başlar ve </HTML> ile biter. <> şeklinde görülen komutlara etiket (tag) adı verilir. Bir HTML dokümanı iki ana kısımdan oluşmaktadır:<head> . . . </head> etiketi arasında yer alan Başlık bölümü; <body> . . . </body> etiketleri arasında yer alan Gövde Bölümü. Başlık bölümü içine <title>. . . </title> etiketi konulur. title, tarayıcımızın en üstünde gözükür ve oluşturulan sayfanın başlığıdır.

Örnek:

Eğer hazırlanan sayfa Türkçe içerikli ise Türkçe karakterlerin (ç, ğ, ı, , ş, ö, ü) düzgün görünmesi için Başlık kısmı içerisine aşağıdaki meta etiketi eklenir. Meta etiketleri için detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

<meta http-equiv="Content-Type" content="text/HTML; charset=iso-8859-9">

title etiketi ile başlığı belirttikten sonra Başlık bölümü kapatılır ve ana kısım olan Gövde' ye geçilir. Sayfamızda görüntülemek istediğimiz bütün bilgileri Gövde kısmına koyarız.

Herhangi bir web sayfasının HTML kodunu görmek istediğimiz zaman, farenin sağ tuşuna tıklayıp view source/kaynağı görüntüle seçeneğini seçeriz.

Bir etiketin nasıl davranması gerektiği hakkında bilgi içeren etiketin içindeki metne Değişken denir. Aşağıdaki örnekte body etiketinin içindeki bgcolor ifadesi değişkendir ve arkaplan rengini belirler. Çoğu etiket isteğe bağlı olarak ya da gerektiği için bağımsız değişkenleri kabul eder.

<body bgcolor="yellow">

Çift taraflı etiketler içiçe geçebilirler ama dikkat edilmesi gereken nokta en son açılan etiketin en önce kapatılmasıdır. Aşağıda yanlış ve doğru uyguluma örneği verilmiştir.

<b><i>Bu bir yanlış örnektir. </b></i>
<b><i>Doğrusu budur. </i></b>

<br> ve <hr> gibi tek taraflı etiketler , <br /> ve <hr /> şeklinde yazılmalıdır.

Başa Dön


BASİT HTML ETİKETLERİ

Başlıklar:

6 çeşit başlık vardır:<h1>, <h2>, . . . <h6>. Bunlardan en büyüğü <h1>, en küçüğü ise <h6>'dır.

HTML etiketi Etiketin Web Sayfasındaki görüntüsü

 

<h1>H1 ile yapılan başlık</h1>
<h2>H2 ile yapılan başlık</h2>
<h3>H3 ile yapılan başlık</h3>
<h4>H4 ile yapılan başlık</h4>
<h5>H5 ile yapılan başlık</h5>
<h6>H6 ile yapılan başlık</h6>

H1 ile yapılan başlık

H2 ile yapılan başlık

H3 ile yapılan başlık

H4 ile yapılan başlık

H5 ile yapılan başlık
H6 ile yapılan başlık

Paragraflar, Satır boşlukları ve Yatay Çizgiler:

Paragraflar <p> etiketiyle oluşturulur. Paragraf metni <p> ile </p> arasında yer alır. Örneğin:

<p>Bu bir paragraftır. </p>

Paragraf başlatmadan bir satır boşluğu yaratmak için <br/> etiketi kullanılır. Örneğin:

<p>Paragrafın ilk satırı. <br />Paragrafın ikinci satırı. </p>

Sayfaya (aşağıdaki gibi) yatay çizgi eklemek için <hr> etiketini kullanırız.


HTML etiketi Etiketin Web Sayfasındaki görüntüsü

 

<p>Birinci paragraf</p>
<p>İkinci paragraf </p>
<p>Üçüncü paragraf
<br />Alt satır </p>
<hr />

Birinci paragraf

Ikinci paragraf

Üçüncü paragraf
Alt Satır


Başa Dön


METİNLER

<font color="red" face="arial" size="3">. . </font>

Color yazı karakterinin rengini, face yazi tipini (arial, verdana, tahoma gibi), size da boyutunu belirler. Size değişkeninde kullanılan rakam 1'den 7'ye kadardır.

<font> etiketi HTML 4. 0 'da desteklenmemektedir ama yine de taracıyıcılar <font> etiketi ile yapılmış biçimlendirmeyi destekler. Hala pek çok web sayfasında <font> etiketi kullanılmaktadır. Başlangıç seviyesi için <font> etiketi kullanmak yeterliyken ilerki seviyeler için stilleri kullanmanız tavsiye edilir. (Bkz: Gelişmiş HTML Dersi Stiller ve Satır İçi Kapsayıcıları Başlıkları)

Font etiketi ile birlikte aşağıdaki tabloda verilen etiketleri kullanarak sayfanızdaki metinleri biçimlendirebilirsiniz.

Etiket Açıklama Uygulama
<b>. . </b> Kalın biçimlendirme Metin
<i>. . </i> İtalik biçimlendirme Metin
<u>. . </u> Altı çizgili biçimlendirme Metin
<sup>. . </sup> Üst simge X2
<sub>. . </sub> Alt simge H2
<code>. . </code> Bilgisayar kodu biçimi Metin
<blockquote>. . </blockquote> Alinti biçimi
Metin

Not: Metin biçimlerken başladığınız etiketi kapatmayı unutmayın.

Renkler :

HTML dokümanlarında renkler ya İngilizce isimleriyle, ya da 16'lık sayı düzenindeki "hexadecimal" değerleriyle belirtilir.

En sık kullanılan ve hemen hemen bütün tarayıcıların desteklediği 16 renk aşağıdakilerdir:

RenkRenk adi: RenkRenk adi:
  aqua   black
  blue   fuchsia
  gray   green
  lime   maroon
  navy   olive
  purple   red
  silver   teal
  white   yellow

Web renkleri ile ilgili ayrıntılı bilgiyi buradan bulabilirsiniz.

Örnek :

<body bgcolor="green">

Bu örnekte sayfanın arkaplan rengi yeşil olur.

<body bgcolor="#008000"> aynı sonucu verir.

Örnek :

<font color="#4B0082"> Font rengi "indigo" oldu. </font> Etiketi kapattığımız için tekrar normale döndü.

Başa Dön


LİNKLER:

Linkler <a>. . . </a> etiketi içinde, href="" komutuyla belirtilir.

Örnek:

<a href="http://www.metu.edu.tr" target="_blank">ODTÜ Ana Sayfası</a>

ODTÜ Ana Sayfası

Bu örnekte bir de target değişkeni verilmiştir. Adresi verilen web sayfasının başka bir pencerede açılmasını isterseniz target="_blank" komutunu eklemeniz gerekir. Aynı pencerede açılmasını isterseniz ilgili değişkeni target="_top" şeklinde yazabilirsiniz. Hiç bir şey yazılmazsa da sayfa aynı pencerede açılır.

title değişkenini kullanarak da fare linkin üzerine geldiğinde gözükecek link açıklamasını ekleyebilirsiniz. Aşağıdaki örnekte fareyle linkin üzerine gelip beklerseniz Orta Doğu Teknik Üniversitesi yazısını göreceksiniz.

<a href="http://www.md-12.com" target="_blank" title="Kişisel Sayfam için tıklayın" >Mustafa Dalcı</a>

Mustafa Dalcı

Eğer hazırladığınız dokümanlar arasında bir bağlantı kurmak istiyorsanıiz, <a> etiketini aşağıdaki gibi kullanmalısınız.

<a href="dosyaadi.HTML">Önceki sayfa</a>

Bir e-posta adresine link vermek istiyorsanız:

<a href="mailto:mail@mail.com.tr">E-posta atmak için tıklayın. </a>

E-posta atmak için tıklayın.

Bu linke tıklandığında bilgisayarda kurulu varsayılan e-posta okuma programı açılır ve gönderilecek adres bölümünde etiket içinde belirtilen adres yazar.

Aynı doküman içinde bağlantı kurmak istersek tutturucu noktaları (anchor points) kullanırız. Tutturucu HTML sayfasında bir yer işaretidir. İsmi ile bir bölgeyi belirler ve bu tutturucuya bir link verebilirsiniz. Bu sayfadaki her konu başlığına bir tutturucu belirlenmiştir. Sayfa başındaki listede herhangi bir başlığa tıkladığınızda sayfa içindeki ilgili konu başlığına gider. Örnek olarak Resim Ekleme bölümüne gitmek için buraya tıklayabilirsiniz. Tutturucuların kullanımı aşağıdaki gibidir.

Linkler başlığına aşağıdaki gibi bir tutturucu belirleriz.

<a name="link">Linkler</a>

Sayfanın herhangi bir bölümünde yukarıda belirlediğimiz tutturucuya aşağıdaki gibi link veririz

<a href="#link">Linklere git</a>

Sağ tarafta bulunan Başa Dön linkleri de bu şekilde hazırlanmıştır.

Başa Dön


RESİM EKLEME

Resim ekleme:

<img src="resim.jpg" />

şeklinde olur. Dikkat etmemiz gereken kulanacağımız resmin dizin yapısıdır.

Bağımsız Değişkenler :

<img src="" width="" height="" border="" alt="" />

alt: Resme açıklama vermemizi sağlar. Fareyi resmin üstüne getirdiğimizde, alt değişkeninde yazılan açıklama ekranda çıkar. Eğer resim açılmazsa, onun yerine açıklama görünür.

src : Resim dosyasının kaynağını belirtir.

** Eğer web sayfasının arka planında bir imajın çıkması istenirse:

<body background="resim.jpg"> şeklinde yazılır.

Resimleri linke dönüştürmek için <a> etiketi ile <img> etiketini içiçe kullanırız.

<a href="http://www.metu.edu.tr" target="_blank"><img src="odtu.jpg" /></a>

Not: Resimlerin width ve height değişkenlerini belirtmeniz sayfanızın yüklenirken şeklinin bozulmasını önler.

Başa Dön


LİSTELER:

Üç çesit liste vardır:
i. Sıralı Liste(Ordered List):

Örnek:

HTML etiketi Etiketin Web Sayfasındaki görüntüsü
<ol type="1">Çerezler:
<li>Kavurga
<li>Çekirdek
<li>Mısır
<li>Cips
</ol>
<ol type="a">Içkiler:
<li>Bira
<li>Votka
<li>Şarap
<li>Viski
<li>Rakı
</ol>
    Çerezler:
  1. Kavurga
  2. Çekirdek
  3. Mısır
  4. Cips
    Içkiler:
  1. Bira
  2. Votka
  3. Şarap
  4. Viski
  5. Rakı

Örnekte görüldüğü gibi type değişkeni sıralı listenin türünü belirler. Type değişkeni için aşağıdaki değerlerden biri kullanılabilir:

type: {1, a, A, I, i}

Listeyi start değişkeni ile istediğimiz sayıdan baslatabiliriz:

Örnek:

HTML etiketi Etiketin Web Sayfasındaki görüntüsü
<ol start="199">Çerezler:
<li>Kavurga
<li>Çekirdek
<li>Mısır
<li>Cips
</ol>
    Çerezler:
  1. Kavurga
  2. Çekirdek
  3. Mısır
  4. Cips

ii. Sırasız Liste(Unordered List):

Örnek:

HTML etiketi Etiketin Web Sayfasındaki görüntüsü
<ul type="circle">Çerezler:
<li>Kavurga</li>
<li>Çekirdek</li>
<li>Mısır</li>
<li>Cips</li>
</ul>
<ul type="disc">Içkiler:
<li>Bira</li>
<li>Votka</li>
<li>Şarap</li>
<li>Viski</li>
<li>Rakı</li>
</ul>
    Çerezler:
  • Kavurga
  • Çekirdek
  • Mısır
  • Cips
    Içkiler:
  • Bira
  • Votka
  • Şarap
  • Viski
  • Rakı

Benzer şekilde burada da type değişkeni sırasız listenin işaretini belirler. Type değişkeni için aşağıdaki değerlerden biri kullanılabilir:

type:{square, disc, circle}

iii. Tanımlama Listeleri (Definition List):

Örnek:

HTML etiketi Etiketin Web Sayfasındaki görüntüsü
<dl>
<dt>Karbonhidrat ve ben
<dd>En çok bol karbonhidratlı yemekleri severim, özellikle de makarna ve türevlerini. Lazanya favorimdir. Pizza ve mantıya da bayılırım. </dd></dt>
<dt>Sebze ve ben
<dd>Sebzeyle aram pek iyi değildir ama taze fasulye oldukça lezziz bir yiyecektir. Onun dışında dolma, sarma da güzeldir. </dd></dt>
<dt>Et ve ben
<dd>Et seven bir insanimdir. Her çesit kebabi afiyetle yerim. Kırmızı olsun, beyaz olsun, hemen hemen bütün etleri yerim. Balık seçerim ama. </dd></dt>
</dl>
Karbonhidrat ve ben
En çok bol karbonhidratlı yemekleri severim, özellikle de makarna ve türevlerini. Lazanya favorimdir. Pizza ve mantıya da bayılırım.
Sebze ve ben
Sebzeyle aram pek iyi değildir ama taze fasulye oldukça lezziz bir yiyecektir. Onun dışında dolma, sarma da güzeldir.
Et ve ben
Et seven bir insanımdır. Her çesit kebabı afiyetle yerim. Kırmızı olsun, beyaz olsun, hemen hemen bütün etleri yerim. Balık seçerim ama.

Başa Dön


TABLOLAR

Tablolar <table>. . . . </table> etiketleri arasında oluşturulur. <table> etiketinden sonra daima <tr> gelir. Her satır tanımlandığında <tr>, her hücre tanımlandığında da <td> etiketi kullanılır.

Örnek :

<table border="1">
<tr><td>1. hücre</td><td>2. hücre</td><td>3. hücre</td></tr>
<tr><td>4. hücre</td><td>5. hücre</td><td>6. hücre</td></tr>
</table>

1. hücre2. hücre3. hücre
4. hücre5. hücre6. hücre

Bağımsız Değişkenler:

<table border="" cellpadding="" cellspacing="" width="" height="" bgcolor="" align="" valign="">
<td height="" width="" bgcolor="" align="" valign="" colspan="" rowspan="">

border : Çerçevenin kalınlığını belirler. border="0" dersek tabloda çerçeve bulunmaz, bu miktarı arttırdıkça çerçevenin kalınlığı da artar.

cellpadding , cellspacing : Hücre elemanlarının sınırlara olan uzaklığı cellpadding, satır ve sütunların uzaklığı ise cellspacing değişkeni ile belirtilir.

bgcolor: <table bgcolor="red"> şeklinde kullanarak bütün tablo ya da <td bgcolor= "red"> şeklinde sadece tek bir hücre renklendirilir.

align : Hücredeki elemanın yatay konumunu belirler ve "right, left, center" opsiyonları ile kullanılır.

valign : Hücre elemanının düşey konumunu belirler ve opsiyonları "top, bottom, middle"dır.

colspan , rowspan : Aynı satırdaki hücreleri birleştirmek için colspan, aynı sütundaki hücreleri birleştirmek için de rowspan değişkeni kullanılır. Birleştirilen hücreye ait <td>. . </td> etiketi silinir.

Örnek :

<table border="1">
<tr><td>1. hücre</td><td>2. hücre</td><td>3. hücre</td></tr>
<tr><td rowspan="2">4. hücre</td><td colspan="2">5. hücre</td></tr>
<tr><td>6. hücre</td><td>7. hücre</td></tr>
</table>

1. hücre2. hücre3. hücre
4. hücre5. hücre
6. hücre7. hücre
S

FORMLAR

Formlar <form>. . . </form> etiketleri arasında oluşturulur. Form bilgilerini action değişkeninin içine yazdığınız dosyaya veri olarak gönderebilirsiniz. Formlar sayesinde anket ve geribildirim uygulamaları hazırlayabilirsiniz. Ayrıntılı bilgi için buraya tıklayın.

Örnek:

<form name="kimlik" action="gonder.php" method="get">
Isim/soyad : <input type="text" size="20" name="isim"><br>
Doğum yeri : <input type="text" size="20" name="dogumyer" ><br>
Doğum tarihi : <input type="text" size="10" name="dogumtarih" ><br>
Cinsiyet : <input type="radio" name="cins" value="erkek" > Erkek <input type="radio" name="cins" value="kiz"> Kiz<br>
Hobiler:<br>
<input type="checkbox" name="muzik" >Müzik dinlemek<br>
<input type="checkbox" name="manti" >Manti açmak<br>
<input type="checkbox" name="bungee" > Bungee Jumping<br>
<input type="checkbox" name="aikido">Aikido<br>
<input type="checkbox" name="halay">Halay çekmek<br>
<input type="checkbox" name="diger">Diğer :<br>
<textarea rows="4" cols="30" name="diger"></textarea><br>
Şifrenizi giriniz:<br>
<input type="Password" size="15"><br>
<input type="submit" value="GÖNDER"> <input type="reset" value="SIL">
</form>

Isim/soyad :
Doğum yeri :
Doğum tarihi :
Cinsiyet : Erkek Kiz
Hobiler:
Müzik dinlemek
Mantı açmak
Bungee Jumping
Aikido
Halay çekmek
Diğer :

Şifrenizi giriniz:

action: Formun gönderileceği adresi belirtir.
method="get":Formdaki bilgiler başka bir dosyaya gönderilecekse kullanılır.
method="post":Formdaki bilgiler bir adrese postalanacaksa kullanılır.
type="text" : Tek satırlık bir metin alanı açar.
size="" :Bu metin alanının boyutunu belirler.
type="checkbox" : Çok seçenekli bir sorunun birden fazla yanıtını almamızı sağlar.
type="radio" : Tek seçenekli bir sorunun tek yanıtı alınır.
type="submit" : formu action'la belirtilen dosyaya yönlendiren bir buton yaratır.
type="reset" :Bu butona basınca form boş hale gelir
type="password" : Bir password alanı olusturur. Buraya girilen her karakter * şeklinde görünür.
<textarea rows="" cols=""> :type="text" gibi tek satırlı değil de çok satırlı bir metin alanı istiyorsak bu etiketi kullaniriz. cols metin alanının uzunluğunu, rows ise yüksekliğini pixel cinsinden verir.

Listeleme:

Select ve option etiketlerini kullanarak seçimlik liste (menü) oluşturabiliriz. Option etiketi ile belirtilen her bir değer listenin bir elamanını oluşturur ve fareyle seçilen bu elemanlardan biri select etiketinde belirtilen değişkenin değeri haline gelir.

Örnek:

<select name="otolar">
<option>Alfa Romeo</option>
<option>BMW</option>
<option>Peugeot</option>
<option>Renault</option>
<option>Seat</option>
<option>Lada</option>
</select>

Başa Dön